Gdyby tylko to było takie proste

W tym krnąbrnym świecie istnieje jeden wróg, który ma wyjątkową zdolność zmuszania ludzi ze wszystkich krajów do zablokowania broni: wirus polio. Od ponad 15 lat Światowa Organizacja Zdrowia (WHO) koordynuje kampanie masowych szczepień w celu wyeliminowania wirusa polio, co ma nadzieję osiągnąć do końca tego roku. Jeśli ta Globalna Inicjatywa Eradykacji Polio odniesie sukces, dołączy do programu eradykacji ospy jako jeden z największych medycznych triumfów w historii. Tak więc w 2003 roku nastąpiło wielkie westchnienie, kiedy północna Nigeria zerwała z resztą świata i zakazała szczepionki przeciwko polio, wywołując epidemię, która wkrótce rozprzestrzeniła się na 12 sąsiednich krajów – i po raz kolejny ilustrując, jak łatwo wirus może wykorzystać każdą szczelinę w naszej zbiorowej zbroi. Z drugiej strony niepowodzenie w Nigerii mogło niechcący dodać inicjatywie dodatkowego paliwa, którego potrzebuje, aby przekroczyć linię mety na czas.

Od samego początku program eradykacji polio zmniejszył częstość występowania porażennego polio o 99 procent, z około 350 000 przypadków rocznie do mniej niż 1000. Od 2003 r. wirus krążył tylko w Nigerii i pięciu innych krajach. Ale w połowie tego roku muzułmańscy duchowni w północnej Nigerii potępili szczepionkę, twierdząc, że zawiera ona hormony przeznaczone do sterylizacji dziewcząt lub że jest zakażona wirusem HIV. Jesienią politycy i ministrowie zdrowia z północnej Nigerii zakazali kampanii szczepień w Kano i dwóch innych stanach – ruch ten postrzegany jest jako ukłon w stronę prestiżu muzułmańskich duchownych oraz policzek wymierzony zarówno Zachodowi, jak i chrześcijańskiemu prezydentowi kraju, Olusegun Obasanjo . Do końca roku Nigeria zgłosiła ponad 355 przypadków polio, po raz pierwszy przewyższając Indie i Pakistan. Nigeria jest bolesnym przykładem potencjalnego wpływu odmowy szczepień, mówi Daniel Salmon z Bloomberg School of Public Health na Uniwersytecie Johnsa Hopkinsa.

Ta historia była częścią naszego wydania z lutego 2005 r.

• Zobacz resztę numeru
• Subskrybuj

W miarę narastania liczby przypadków w Nigerii naukowcy potwierdzili, że wirus przeskoczył kilka granic i sparaliżował dziecko w Ghanie, które nie zachorowało na polio od trzech lat. Wkrótce znaleźli dowody na podobne do Nigerii szczepy polio w 11 innych krajach Afryki Subsaharyjskiej, które były wolne od polio przez co najmniej trzy lata, a więc ograniczyły swoje kampanie masowych szczepień. Kiedy Nigeria zaczęła eksportować wirusa, wirus znalazł łatwy dom, mówi epidemiolog WHO David Heymann, który kieruje Globalną Inicjatywą na rzecz Zwalczania Polio. Tragedią Kano jest to, że Afryka ma obecnie 89 procent wszystkich sparaliżowanych dzieci.

Chociaż program eradykacji zawiera szczegółowe plany zwalczania epidemii wirusa, zwalczanie epidemii gorączki poszczepiennej stanowiło znacznie inne wyzwanie. Pracowaliśmy naprawdę ciężko za kulisami, mówi Heymann, który osobiście przez trzy tygodnie codziennie dzwonił do gubernatora stanu Kano. Program zwalczania zachęcił również Organizację Konferencji Islamskiej – która reprezentuje 57 państw o ​​dużej populacji muzułmańskiej, w tym Nigerię – do wydania w październiku 2003 r. rezolucji, która wzywa członków do wzmożenia wysiłków w zakresie zwalczania. W lutym 2004 r. program zorganizował wizytę nigeryjskiej komisji producentów szczepionek przeciw polio w (w większości muzułmańskiej) Indonezji, a także w RPA i Indiach.

W lipcu 2004 roku, po tym jak trzy nigeryjskie komisje rządowe zgodziły się, że szczepionka przeciw polio jest bezpieczna, stan Kano zniósł zakaz i zgodził się przyjąć szczepionkę z Indonezji. Ale zakaz już nadwerężył skarbiec programu zwalczania. Jej budżet do 2005 roku wynosi 3 miliardy dolarów, z czego ponad 500 milionów pochodzi z Rotary International. Heymann szacuje, że wciąż brakuje 200 milionów dolarów od tego, co jest potrzebne, i mówi, że nigeryjski zakaz stanowi ponad połowę tego niedoboru.

Jest srebrna podszewka. To, co zrobił Kano, uwrażliwiło całą nową grupę partnerów w zwalczaniu, mówi Heymann. W dłuższej perspektywie przyniosła solidarność między krajami islamskimi. Jest to szczególnie ważne, biorąc pod uwagę, że cztery kraje poza Nigerią, które mają największe problemy z polio, to Pakistan, Indie, Afganistan i Egipt. Z powodu niepowodzenia 25 krajów afrykańskich zgodziło się rozpocząć największą kampanię szczepień, jaką kiedykolwiek zorganizowano, rozpoczynając cztery miesiące temu, aby zaszczepić 80 milionów dzieci. W październiku 2004 roku, na początku tej kampanii, Heymann przewidywał, że liczba przypadków polio zacznie się zmniejszać do stycznia. Jeśli WHO znajdzie fundusze, mówi, pożegna się z polio do końca tego roku, zgodnie z planem.

Nawet jeśli do końca roku nie będzie przypadków polio, pozostaje kilka przeszkód. Jeden ożywia stary konflikt między Albertem Sabinem a Jonasem Salkiem, pionierami szczepionek przeciw polio, którzy walczyli ze sobą przez dziesięciolecia. Prosta w użyciu szczepionka doustna, która jest podstawą programu eradykacji, zawiera żywe, osłabione szczepy wirusa polio, które czasami mutują i odzyskują zdolność wywoływania choroby. Opracowana przez Sabina szczepionka ta będzie nadal wprowadzać wirusa polio do populacji ludzkiej tak długo, jak długo będzie stosowana. Szczepionka Salka, która wykorzystuje zabity wirus, nie ma tej wady, ale musi być wstrzykiwana, a to sprawia, że ​​jej dostarczenie jest trudniejsze i bardziej kosztowne. Chociaż plany wzywają świat do porzucenia żywej szczepionki, gdy dziki wirus polio przestanie się rozprzestrzeniać, dokładny czas będzie trudny i może wymagać strategicznego użycia zabitej szczepionki.

Na razie największym wyzwaniem nie jest strategia. To jedna z woli. Gdyby ludzie chcieli zatrzymać krążenie dzikiego wirusa polio, mogliby. Tragiczna ironia losu polega jednak na tym, że ponieważ szczepionki działają tak dobrze, wiele osób pomniejsza ich wartość. Po co brać szczepionkę na polio, odrę lub błonicę, jeśli rzadko, jeśli w ogóle, widujesz te choroby w swojej społeczności? Ta ambiwalencja sprzyja ruchom antyszczepionkowym, które ostatnio ogarnęły nie tylko Nigerię, ale także Stany Zjednoczone, Europę i Australię. W każdym przypadku liczba chorób, którym można zapobiegać poprzez szczepienia, wzrosła. To dziwny dylemat. Medycyna ma środki do kontrolowania natury, ale w ostatecznym rozrachunku to natura ludzka decyduje o naszym losie.

ukryć